Gheymeh(Khoresh Gheymeh)
Persian Split Pea and Lamb Stew
Khoresh Gheymeh, zengin, doyurucu lezzetleri ve aromatik baharatlarıyla kutlanan, sevilen ve ikonik bir İran yahnisi. Domates bazlı bir sos içinde pişirilen yumuşak et ve bezelye içeren bu yemek, Fars evlerinin vazgeçilmezidir ve önemli bir kültürel öneme sahiptir; genellikle topluluk etkinliklerinde ve dini kutlamalarda servis edilir. Karakteristik ekşiliği, kuru İran limonlarından gelir ve bezelyenin hafif tatlılığı ve karmaşık baharat karışımı ile dengelenir.
🧂 Malzemeler
- 600 g Kuzu veya Dana Gerdan/Kol(2.5 cm'lik küpler halinde kesin)
- 150 g Sarı Bezelye(Durulanmış ve taş kalıntılarından ayıklanmış)
- 1 large Sarı Soğan(İnce doğranmış)
- 3 tbsp Sarımsak(Kıyılmış)
- 3 Domates Salçası(Kaliteli)
- 1 tsp Kuru İran Limonları (Limoo Amani)(Çatal veya bıçakla delinmiş)
- 2 tbsp Zerdeçal
- 1.2 L Öğütülmüş Tarçın
- to taste Öğütülmüş Karabiber
- to taste Tuz(Veya damak zevkinize göre)
- for topping Advieh (isteğe bağlı Fars baharat karışımı)(Bulunamazsa 1/3 çay kaşığı kimyon, 1/4 çay kaşığı tarçın, 1/4 çay kaşığı kişniş, 1/4 çay kaşığı karabiber, bir tutam kakule ile değiştirin)
- for serving Safran(Öğütülmüş, 2 yemek kaşığı sıcak suda bekletilmiş)
👨🍳 Yapılışı
- 1
Bezelyeleri Hazırlayın: Sarı bezelyeleri iyice durulayın ve küçük taşları çıkarmak için ayıklayın. Ayrı bir tencerede, bezelyelerin üzerini suyla kaplayın ve kaynamaya bırakın. Ateşi kısın ve yaklaşık 15-20 dakika boyunca kısık ateşte, hala şekillerini koruyacak şekilde kısmen pişene kadar haşlayın. Süzüp kenara alın. Bu ön haşlama, yahnide ezilmesini önlemeye yardımcı olur.
⏱️ 15 minutes - 2
Aromatikleri ve Eti Soteleyin: Geniş, kalın tabanlı bir tencerede veya döküm tencerede orta ateşte 2 yemek kaşığı sıvı yağı ısıtın. Doğranmış soğanı ekleyin ve yarı saydam ve hafif altın rengi olana kadar yaklaşık 8-10 dakika soteleyin. Kıyılmış sarımsak ve zerdeçalı ekleyin, kokusu çıkana kadar bir dakika daha pişirin. Küp küp doğranmış eti tencereye ekleyin ve her tarafı yaklaşık 5-7 dakika kadar kızartın. Tuz, karabiber ve isteğe bağlı advieh ile tatlandırın. Tencereyi aşırı doldurmayın; gerekirse eti partiler halinde kızartın.
⏱️ 5 minutes - 3
Yahninin Tabanını Oluşturun: Domates salçasını ekleyin ve rengi hafifçe koyulaşıp aroması çıkana kadar 2-3 dakika sürekli karıştırarak pişirin. Bu işlem domates lezzetini derinleştirir. Ön haşlanmış bezelyeleri, delinmiş kuru limonları ve 5 su bardağı suyu tencereye ekleyin. Her şeyi karıştırın.
⏱️ 2 hours - 4
Pişirin ve Yumuşatın: Yahnini kaynamaya getirin, ardından ateşi en kısığa alın, tencerenin kapağını sıkıca kapatın ve en az 1.5 ila 2 saat boyunca veya et çatalla kolayca delinecek kadar yumuşayana ve bezelyeler tamamen pişip şekillerini koruyana kadar yavaşça pişirin. Arada bir karıştırın, dibini kazıyarak yapışmasını önleyin ve yahni çok kuru olursa daha fazla su (1 su bardağına kadar) ekleyin.
⏱️ 30 minutes - 5
Son Lezzetleri Ekleyin: Pişirmenin son 10-15 dakikasında, bekletilmiş safranı ve isteğe bağlı gül suyunu ekleyin. Tadına bakın ve gerektiğinde tuz ve karabiberle lezzetini ayarlayın. İsterseniz servis etmeden önce kuru limonları çıkarın, ancak sunum için genellikle içlerinde bırakılırlar.
⏱️ 10 minutes
💡 Profesyonel İpuçları
- ✓Daha zengin bir lezzet için, diğer malzemeleri eklemeden önce domates salçasını rengi hafifçe koyulaşana kadar birkaç dakika kavurmayı düşünebilirsiniz.
- ✓Daha ekşi bir yahni tercih ediyorsanız, kuru limonlardan 1-2 tanesini ezerek toz haline getirebilir ve bütün limonlarla birlikte ekleyebilirsiniz.
- ✓Bezelyelerin dokusunu korumak için yahnide daha önce sadece kısmen pişmiş olduğundan emin olun.
- ✓Kaliteli kuzu kolu veya dana gerdan kullanmak en yumuşak ve lezzetli sonuçları verecektir.
- ✓Bazı tariflerde kuru limonların ekşiliğini dengelemek için bir tutam şeker eklenmesi önerilir, ancak bu isteğe bağlıdır.
✨ Yorum Fikirleri
Bu tarifi kendi versiyonunuz için ilham kaynakları
- Gheymeh Bademjan: Son 30 dakika pişirme sırasında tavada kızartılmış veya fırınlanmış patlıcan dilimlerini yahnide kullanın.
- Gheymeh Nesar: Kazvin'in bir spesiyalitesi olan bu versiyon genellikle kıyma ile yapılır ve kızarmış soğan ve dilimlenmiş badem ile garnitürlenir.
- Vejetaryen Gheymeh: Eti çıkarın ve su yerine sebze suyu kullanın. Bazı tarifler doyuruculuk katmak için mantar veya diğer sebzeler ekler.